Petaling Jaya (Edisi Melayu)

Juga terdapat: Edisi Inggeris

Petaling Jaya ialah sebuah bandar raya di negeri Selangor yang memainkan peranan penting dalam sejarah pembangunan bandar di Malaysia. Hari ini, Petaling Jaya dikenali sebagai sebuah pusat kediaman, perdagangan, pendidikan dan perniagaan yang maju di Lembah Klang. Namun, bandar ini tidak muncul secara kebetulan. Petaling Jaya diwujudkan pada tahun 1952 sebagai sebuah bandar satelit yang dirancang bagi menangani masalah kepadatan penduduk dan kekurangan perumahan di Kuala Lumpur. Kejayaannya bukan sahaja mengubah landskap Selangor, malah menjadi titik permulaan kepada pembangunan bandar-bandar terancang lain di Malaysia, termasuk Shah Alam dan Putrajaya.1

Fakta Ringkas

Latar Belakang

Hari ini, Petaling Jaya merupakan antara bandar raya terbesar dan paling maju di Malaysia. Bandar ini menjadi tumpuan syarikat korporat, institusi pendidikan, pusat membeli-belah, hospital swasta dan kawasan kediaman yang berkembang pesat. Namun lebih penting daripada semua itu ialah hakikat bahawa Petaling Jaya merupakan bandar terancang pertama di Malaysia. Kejayaannya membuktikan bahawa sebuah bandar baharu yang dirancang secara sistematik mampu berkembang menjadi sebuah pusat ekonomi dan komuniti yang berjaya. Pengalaman inilah yang kemudiannya menjadi rujukan kepada pembangunan bandar-bandar baharu di seluruh negara.2

Untuk memahami mengapa Petaling Jaya dibina, kita perlu melihat keadaan Kuala Lumpur pada tahun-tahun selepas Perang Dunia Kedua. Ketika itu, ibu negara berkembang dengan begitu pesat sehingga kemudahan sedia ada tidak lagi mampu menampung pertambahan penduduk. Perumahan menjadi semakin sukar diperoleh, manakala petempatan setinggan mula muncul di pinggir bandar. Kerajaan ketika itu menyedari bahawa penyelesaian jangka panjang tidak lagi boleh bergantung kepada peluasan Kuala Lumpur semata-mata.3

Kuala Lumpur Selepas Perang Dunia Kedua

Selepas tamatnya Perang Dunia Kedua pada tahun 1945, Kuala Lumpur mengalami perubahan yang pesat. Pemulihan ekonomi telah menarik lebih ramai penduduk berhijrah ke bandar untuk mendapatkan pekerjaan dalam sektor pentadbiran, perdagangan, perlombongan dan perusahaan. Pertumbuhan ini berlaku jauh lebih pantas daripada kemampuan bandar untuk menyediakan rumah, jalan raya dan kemudahan asas.4

Akibatnya, banyak kawasan setinggan muncul di sekitar Kuala Lumpur. Rumah-rumah dibina tanpa perancangan yang teratur dan sering kali tidak mempunyai kemudahan asas yang mencukupi. Keadaan ini bukan sahaja menimbulkan masalah kesihatan awam, malah menyukarkan usaha menyediakan infrastruktur kepada penduduk yang semakin bertambah.4

Pada masa yang sama, Tanah Melayu sedang menghadapi Darurat yang diisytiharkan pada tahun 1948. Ancaman keselamatan ketika itu mendorong kerajaan memperkenalkan pelbagai langkah bagi menyusun semula penempatan penduduk, di samping memperkukuhkan pentadbiran dan meningkatkan taraf kehidupan masyarakat. Walaupun Darurat bukan satu-satunya sebab Petaling Jaya diwujudkan, keadaan tersebut mempercepatkan keperluan untuk membangunkan kawasan perumahan yang lebih terancang di luar Kuala Lumpur.5

Kelahiran Petaling Jaya

Pada tahun 1952, pentadbiran British meluluskan pembangunan sebuah bandar baharu di kawasan ladang getah di sebelah barat Kuala Lumpur. Bandar ini diberi nama Petaling Jaya. Pada peringkat awal, pembinaannya bertujuan menyediakan rumah kepada penduduk yang bekerja di Kuala Lumpur, sekali gus mengurangkan tekanan terhadap ibu negara yang semakin sesak.6

Pemilihan kawasan tersebut bukanlah sesuatu yang kebetulan. Lokasinya cukup hampir dengan Kuala Lumpur untuk membolehkan penduduk berulang-alik ke tempat kerja, namun masih mempunyai tanah yang luas bagi membolehkan sebuah bandar moden dirancang dari peringkat awal. Berbeza dengan bandar-bandar lama yang berkembang secara organik, Petaling Jaya dibangunkan mengikut pelan induk yang menetapkan lokasi kawasan kediaman, sekolah, pusat membeli-belah, kemudahan awam dan jaringan jalan raya secara tersusun.6

Pada ketika itu, konsep bandar satelit masih merupakan sesuatu yang baharu di Tanah Melayu. Petaling Jaya menjadi projek perintis yang memperlihatkan bagaimana sebuah bandar boleh dirancang untuk berkembang secara berperingkat mengikut keperluan penduduk. Setiap fasa pembangunan disusun supaya kemudahan asas turut dibina seiring dengan pertambahan kawasan kediaman, sekali gus mengelakkan masalah yang lazim berlaku di bandar yang berkembang tanpa perancangan.7

Pengaruh Tun Dr. Ismail

Sejarah awal Petaling Jaya turut dikaitkan dengan Allahyarham Tun Dr. Ismail Abdul Rahman, yang ketika itu memainkan peranan penting dalam pentadbiran tempatan dan pembangunan kawasan ini. Sebagai Pengerusi pertama Lembaga Bandaran Petaling Jaya pada tahun 1954, beliau membantu membentuk hala tuju bandar yang masih muda ini pada saat kemudahan asas, sistem pentadbiran dan identiti Petaling Jaya sedang dibina. Kepimpinannya meletakkan asas kepada pembangunan sebuah bandar yang bukan sahaja menyediakan perumahan, malah menawarkan persekitaran yang teratur dan berkualiti kepada penduduknya.8

Walaupun Petaling Jaya pada masa itu masih kecil jika dibandingkan dengan bandar raya hari ini, asas yang dibentuk pada tahun-tahun awal tersebut membolehkan bandar ini berkembang dengan pesat pada dekad-dekad berikutnya. Apa yang bermula sebagai sebuah bandar satelit akhirnya menjadi sebuah bandar raya yang mempunyai identitinya sendiri, malah menjadi contoh kepada pembangunan bandar terancang di Malaysia.8

Bersambung dalam Bahagian 2, yang akan menerangkan bagaimana Petaling Jaya berkembang sebagai bandar satelit pertama Malaysia, mengapa sistem seksyen diperkenalkan, bagaimana kawasan SS diwujudkan, serta bagaimana bandar ini berkembang menjadi salah sebuah pusat ekonomi terpenting di negara ini.

Asal Usul Nama Petaling Jaya

Nama Petaling Jaya mempunyai sejarah yang lebih panjang daripada bandar itu sendiri. Sebelum bandar baharu ini diwujudkan pada tahun 1952, kawasan di sebelah barat Kuala Lumpur telah lama dikenali sebagai Petaling, dan berada dalam Daerah Petaling yang telah diwujudkan sejak zaman pentadbiran British. Oleh itu, bandar baharu yang dibina pada tahun 1952 mengambil nama kawasan tersebut, manakala perkataan "Jaya" ditambah sebagai lambang harapan agar penempatan baharu ini berkembang menjadi sebuah bandar yang makmur dan berjaya.9

Asal usul nama "Petaling" pula dipercayai berasal daripada pokok petaling (Ochanostachys amentacea), sejenis pokok hutan tropika yang suatu ketika dahulu tumbuh di kawasan ini. Dokumen rasmi Kerajaan Negeri Selangor dan dokumen perancangan Petaling Jaya turut mengaitkan nama tersebut dengan Kampung Petaling yang telah wujud sebelum pembangunan bandar baharu dimulakan. Walaupun asal usul tepat nama tersebut tidak dapat dipastikan sepenuhnya, kaitannya dengan pokok petaling diterima secara meluas sebagai penjelasan yang paling berwibawa.9

Bandar Satelit Pertama Malaysia

Apabila Petaling Jaya mula dibangunkan pada tahun 1952, konsep bandar satelit masih merupakan sesuatu yang baharu di Tanah Melayu. Matlamat utamanya ialah menyediakan kawasan kediaman yang dirancang dengan baik untuk menampung pertambahan penduduk Kuala Lumpur, tanpa membebankan ibu kota dengan pembangunan yang tidak terkawal. Penduduk boleh tinggal di Petaling Jaya dan berulang-alik ke Kuala Lumpur untuk bekerja, sementara bandar baharu ini berkembang secara berperingkat mengikut pelan induk yang telah disediakan.10

Konsep ini merupakan satu perubahan besar dalam pendekatan perancangan bandar. Sebelum itu, kebanyakan bandar di Tanah Melayu berkembang secara organik, iaitu bertambah besar sedikit demi sedikit mengikut perkembangan ekonomi dan pertambahan penduduk. Petaling Jaya pula dibangunkan secara terancang sejak awal, dengan kawasan kediaman, sekolah, pasar, taman rekreasi, jalan raya dan pusat perdagangan ditentukan terlebih dahulu sebelum pembinaan dimulakan.10

Kejayaan Petaling Jaya membuktikan bahawa sebuah bandar baharu yang dirancang secara sistematik mampu berkembang menjadi sebuah pusat ekonomi dan komuniti yang berjaya. Pengalaman inilah yang kemudiannya menjadi antara rujukan penting apabila kerajaan merancang bandar-bandar baharu seperti Shah Alam, Bangi, Subang Jaya dan, beberapa dekad kemudian, Putrajaya. Walaupun setiap bandar mempunyai tujuan pembangunan yang berbeza, Petaling Jaya menunjukkan bahawa perancangan yang teliti mampu menghasilkan sebuah bandar yang berfungsi dengan baik dan mampu berkembang mengikut keperluan semasa.11

Konsep Seksyen

Salah satu ciri yang paling unik di Petaling Jaya ialah penggunaan nombor seksyen sebagai sistem pembahagian bandar. Daripada memberikan nama kepada setiap kawasan kediaman, perancang bandar memilih pendekatan yang lebih sistematik dengan membahagikan Petaling Jaya kepada seksyen-seksyen yang bernombor. Pendekatan ini memudahkan penyediaan utiliti, pembinaan jalan raya, penyusunan lot tanah dan pentadbiran bandar yang sedang berkembang pesat.12

Pada mulanya, setiap seksyen dibangunkan secara berperingkat mengikut pertambahan penduduk. Setiap satu dirancang supaya mempunyai sekolah, rumah ibadat, kawasan lapang, kedai dan kemudahan asas sendiri, sekali gus membolehkan penduduk memenuhi kebanyakan keperluan harian mereka tanpa perlu melakukan perjalanan yang jauh. Konsep kejiranan seperti ini kemudiannya menjadi amalan biasa dalam pembangunan bandar-bandar moden di Malaysia.12

Mengapa Wujud Kawasan SS?

Selain seksyen yang bernombor, Petaling Jaya turut mempunyai kawasan yang dikenali dengan awalan "SS", seperti SS2, SS3, SS5 dan SS17. Singkatan "SS" merujuk kepada Sungai Way–Subang, iaitu kawasan pembangunan yang dibuka pada fasa peluasan bandar ke arah barat laut. Walaupun sering dianggap sebagai sebahagian daripada sistem seksyen, kawasan SS sebenarnya mewakili skim pembangunan yang berbeza daripada seksyen asal Petaling Jaya.13

Seiring dengan pertumbuhan penduduk, kawasan-kawasan SS berkembang menjadi antara kawasan kediaman dan komersial yang paling terkenal di Petaling Jaya. Contohnya, SS2 hari ini dikenali di seluruh negara sebagai pusat makanan, perniagaan dan kediaman yang matang, manakala kawasan-kawasan lain seperti SS15 berkembang menjadi pusat pendidikan dan komersial yang penting di Subang Jaya selepas persempadanan semula kawasan pentadbiran.13

Daripada Bandar Perumahan kepada Bandar Raya

Petaling Jaya pada asalnya dibina sebagai sebuah bandar kediaman bagi menyokong Kuala Lumpur. Namun dalam tempoh beberapa dekad sahaja, bandar ini berkembang jauh melebihi peranan asalnya. Kawasan perindustrian mula dibuka bagi menyediakan peluang pekerjaan berhampiran kawasan perumahan, manakala pusat perdagangan, institusi pendidikan dan pejabat korporat turut muncul seiring dengan perkembangan ekonomi negara.14

Perkembangan ini menjadikan Petaling Jaya semakin berdikari. Ramai penduduk tidak lagi perlu berulang-alik ke Kuala Lumpur untuk bekerja kerana peluang pekerjaan tersedia di dalam bandar itu sendiri. Menjelang penghujung abad ke-20, Petaling Jaya telah berkembang menjadi salah sebuah pusat ekonomi yang paling penting di Selangor, dengan identiti yang tersendiri dan tidak lagi sekadar sebuah bandar satelit kepada ibu negara.14

Bersambung dalam Bahagian 3 yang akan membincangkan perkembangan ekonomi Petaling Jaya, jaringan lebuh raya, sistem pengangkutan awam, institusi pendidikan, kemudahan kesihatan dan faktor-faktor yang menjadikan bandar raya ini antara pusat kehidupan bandar yang paling penting di Malaysia.

Perkembangan Ekonomi dan Perdagangan

Pada peringkat awal pembangunannya, Petaling Jaya diwujudkan sebagai sebuah bandar kediaman untuk menampung pertambahan penduduk Kuala Lumpur. Namun, perancang bandar menyedari bahawa sebuah bandar yang berjaya tidak boleh bergantung kepada sebuah bandar lain untuk menyediakan peluang pekerjaan. Oleh itu, kawasan perindustrian mula dibangunkan supaya penduduk dapat tinggal dan bekerja dalam bandar yang sama. Langkah ini mengurangkan keperluan perjalanan harian ke Kuala Lumpur dan membantu membentuk sebuah komuniti yang lebih seimbang.15

Antara kawasan perindustrian yang terawal dibangunkan ialah Seksyen 13, Seksyen 51 dan Seksyen 51A. Kawasan-kawasan ini menarik pelaburan daripada syarikat tempatan dan antarabangsa dalam sektor pembuatan, elektronik, makanan, farmaseutikal dan percetakan. Pada dekad-dekad berikutnya, apabila ekonomi Malaysia semakin beralih kepada sektor perkhidmatan, Petaling Jaya turut berubah menjadi pusat kewangan, teknologi maklumat, penjagaan kesihatan, pendidikan dan perkhidmatan profesional.15

Hari ini, Petaling Jaya merupakan antara pusat korporat terpenting di Lembah Klang. Banyak syarikat multinasional, institusi kewangan, firma profesional dan syarikat teknologi memilih bandar ini sebagai lokasi ibu pejabat atau pejabat serantau mereka. Perkembangan ini menjadikan Petaling Jaya bukan lagi sekadar bandar satelit, tetapi sebuah bandar raya yang mempunyai ekonomi yang tersendiri dan saling melengkapi Kuala Lumpur.16

Pengangkutan dan Perhubungan

Kejayaan Petaling Jaya banyak dipengaruhi oleh kedudukannya yang strategik di sebelah barat Kuala Lumpur. Sejak awal pembangunannya, bandar ini dihubungkan dengan ibu negara melalui Jalan Kuala Lumpur–Klang, yang kemudiannya dinaik taraf menjadi Lebuhraya Persekutuan. Lebuh raya inilah yang menjadi tulang belakang pembangunan Petaling Jaya kerana ia membolehkan penduduk dan barangan bergerak dengan lebih pantas antara Kuala Lumpur, Petaling Jaya dan Pelabuhan Klang.17

Apabila Lembah Klang berkembang menjadi kawasan metropolitan, rangkaian lebuh raya turut diperluaskan. Lebuhraya Damansara–Puchong (LDP), Lebuhraya SPRINT, New Klang Valley Expressway (NKVE), Lebuhraya Shah Alam (KESAS), Lebuhraya Pantai Baharu (NPE) serta Penchala Link mewujudkan jaringan pengangkutan yang menghubungkan Petaling Jaya dengan Shah Alam, Subang Jaya, Klang, Kuala Lumpur, Damansara dan Putrajaya. Hubungan jalan raya yang menyeluruh ini menjadi antara faktor utama yang menyokong pertumbuhan ekonomi bandar raya ini.17

Pengangkutan Awam

Selain rangkaian lebuh raya, Petaling Jaya turut mempunyai sistem pengangkutan awam yang komprehensif. Laluan LRT Kelana Jaya menghubungkan bandar ini dengan Kuala Lumpur, Subang Jaya dan Gombak melalui stesen seperti Taman Jaya, Asia Jaya, Taman Paramount dan Kelana Jaya. Laluan ini merupakan antara sistem transit yang paling sibuk di Malaysia dan memainkan peranan penting dalam mengurangkan kebergantungan kepada kenderaan persendirian.18

Petaling Jaya juga dilayan oleh Laluan MRT Kajang melalui stesen seperti Phileo Damansara, Taman Tun Dr. Ismail, Bandar Utama dan Mutiara Damansara, manakala Laluan MRT Putrajaya menyediakan sambungan ke kawasan utara bandar melalui stesen Damansara Damai. Di samping itu, Stesen KTM Komuter Jalan Templer dan Kampung Dato Harun memberi pilihan tambahan kepada pengguna pengangkutan awam. Kesemua rangkaian ini disokong oleh perkhidmatan bas Rapid KL yang menghubungkan kawasan-kawasan kediaman dengan stesen rel dan pusat komersial.18

Pembangunan sistem transit rel sejak penghujung abad ke-20 telah mengubah corak perjalanan harian penduduk. Jika pada suatu ketika dahulu Petaling Jaya bergantung hampir sepenuhnya kepada jalan raya, hari ini penduduk mempunyai pelbagai pilihan untuk bergerak di seluruh Lembah Klang menggunakan gabungan LRT, MRT, KTM Komuter dan bas bandar.19

Pendidikan

Petaling Jaya sejak sekian lama dikenali sebagai salah sebuah pusat pendidikan utama di Malaysia. Walaupun kampus utama Universiti Malaya terletak dalam Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, kedudukannya yang bersempadan dengan Petaling Jaya telah memberi pengaruh besar terhadap pembangunan bandar ini. Kehadiran universiti tersebut telah merangsang pertumbuhan kawasan kediaman, pusat komersial, institusi penyelidikan dan kemudahan sokongan di sekitarnya.20

Selain itu, Petaling Jaya turut menempatkan beberapa institusi pengajian tinggi swasta, termasuk MAHSA University dan Lincoln University College, di samping pelbagai kolej swasta dan sekolah antarabangsa. Kepelbagaian institusi pendidikan ini menjadikan bandar raya ini sebagai destinasi pilihan bagi pelajar dari seluruh negara dan luar negara.20

Kemudahan Kesihatan

Petaling Jaya mempunyai antara kemudahan kesihatan yang paling lengkap di Malaysia. Bandar raya ini menempatkan beberapa hospital yang terkenal di peringkat kebangsaan, termasuk Pusat Perubatan Universiti Malaya (PPUM), Assunta Hospital dan Pusat Perubatan Universiti Malaya Specialist Centre (UMSC). Di samping itu, terdapat pelbagai hospital swasta, pusat rawatan pakar dan klinik yang menyediakan perkhidmatan kesihatan kepada penduduk Petaling Jaya serta kawasan sekitar Lembah Klang.21

Kewujudan institusi kesihatan yang lengkap bukan sahaja meningkatkan taraf hidup penduduk, malah menjadikan Petaling Jaya sebagai salah satu destinasi utama bagi rawatan perubatan, pendidikan kesihatan dan penyelidikan perubatan di Malaysia.21

Kualiti Hidup

Salah satu faktor yang menjadikan Petaling Jaya terus relevan selepas lebih tujuh dekad ialah keupayaannya menyesuaikan diri dengan perubahan zaman. Daripada sebuah bandar perumahan, ia berkembang menjadi bandar raya yang menawarkan peluang pekerjaan, pendidikan, penjagaan kesihatan, rekreasi dan gaya hidup moden dalam satu kawasan metropolitan yang saling berhubung. Banyak kawasan kediamannya kini telah matang dengan kemudahan lengkap, taman rekreasi, pusat komuniti dan pusat membeli-belah yang memenuhi keperluan penduduk pelbagai peringkat umur.22

Gabungan antara perancangan bandar yang baik, jaringan pengangkutan yang menyeluruh, peluang ekonomi yang luas dan kemudahan awam yang lengkap menjadikan Petaling Jaya terus tersenarai sebagai antara bandar yang paling sesuai untuk didiami di Malaysia. Kejayaan ini membuktikan bahawa visi asal pembangunnya untuk mewujudkan sebuah bandar satelit yang terancang telah berkembang jauh melangkaui matlamat asalnya.22

Bersambung dalam Bahagian 4 yang akan membincangkan mercu tanda utama Petaling Jaya, kawasan dan township yang membentuk bandar raya ini, mengapa Petaling Jaya tidak dipilih sebagai ibu negeri Selangor, warisan bandar ini terhadap pembangunan bandar moden di Malaysia, serta senarai rujukan.

Mercu Tanda Petaling Jaya

Sepanjang lebih tujuh dekad pembangunannya, Petaling Jaya telah berkembang daripada sebuah bandar satelit kepada sebuah bandar raya yang mempunyai identiti tersendiri. Perkembangan ini dapat dilihat melalui pelbagai mercu tanda yang menjadi simbol sejarah, ekonomi, pendidikan dan kehidupan masyarakat bandar. Sebahagian daripadanya merupakan bangunan bersejarah, manakala yang lain mencerminkan transformasi Petaling Jaya sebagai sebuah bandar raya moden.23

Bangunan Civic Centre Petaling Jaya

Dibuka pada tahun 1987, Civic Centre Petaling Jaya menjadi salah satu mercu tanda pentadbiran bandar ini. Kompleks ini menempatkan pelbagai kemudahan awam dan pernah menjadi pusat pentadbiran Majlis Perbandaran Petaling Jaya sebelum bandar ini dinaik taraf sebagai bandar raya pada tahun 2006.24

Jaya Shopping Centre

Jaya Shopping Centre merupakan antara pusat membeli-belah moden terawal di Petaling Jaya. Walaupun bangunan asal telah dibangunkan semula, pusat membeli-belah ini kekal sebagai sebahagian daripada sejarah pembangunan komersial bandar raya ini dan mengingatkan generasi terdahulu kepada zaman awal perkembangan Petaling Jaya.25

Amcorp Mall

Amcorp Mall terkenal sebagai salah sebuah pusat membeli-belah yang paling unik di Petaling Jaya. Selain menawarkan pelbagai premis perniagaan, pusat ini dikenali di seluruh negara kerana pasar barangan antik dan koleksi vintaj yang diadakan pada hujung minggu, menjadikannya destinasi yang mempunyai identiti tersendiri.26

Taman Jaya

Taman Jaya ialah antara taman rekreasi bandar yang tertua di Petaling Jaya. Dengan tasik, kawasan hijau dan kemudahan riadah, taman ini menjadi contoh bagaimana ruang terbuka telah diintegrasikan ke dalam perancangan bandar sejak peringkat awal pembangunan Petaling Jaya.27

Township dan Kawasan Utama

Sepanjang perkembangan Petaling Jaya, beberapa township dan kawasan kediaman telah muncul dengan identiti masing-masing. Sebahagian daripadanya dibangunkan sebagai kawasan perumahan baharu, manakala yang lain berkembang menjadi pusat perdagangan, pendidikan atau rekreasi. Antara kawasan yang paling dikenali ialah:

Kawasan-kawasan ini memperlihatkan bagaimana Petaling Jaya berkembang secara berperingkat daripada bandar asal yang kecil kepada sebuah bandar raya yang merangkumi pelbagai komuniti, pusat komersial, kawasan pendidikan dan kawasan perindustrian. Walaupun setiap kawasan mempunyai identiti tersendiri, kesemuanya masih berkongsi sejarah sebagai sebahagian daripada pembangunan bandar terancang yang bermula pada tahun 1952.28

Mengapa Petaling Jaya Tidak Menjadi Ibu Negeri Selangor?

Apabila Kuala Lumpur dipisahkan daripada Selangor untuk menjadi Wilayah Persekutuan pada tahun 1974, kerajaan negeri memerlukan sebuah ibu negeri yang baharu. Pada ketika itu, Petaling Jaya telah pun berkembang menjadi sebuah bandar yang maju dan mempunyai infrastruktur yang lengkap. Persoalan yang sering timbul ialah mengapa Petaling Jaya tidak dipilih untuk mengambil alih peranan tersebut.29

Jawapannya terletak pada tujuan asal bandar ini dibangunkan. Petaling Jaya diwujudkan sebagai bandar satelit untuk menyokong Kuala Lumpur, bukannya sebagai pusat pentadbiran negeri. Menjelang tahun 1970-an, pembangunan bandar ini telah pun matang dengan kawasan kediaman, perdagangan dan perindustrian yang luas. Mewujudkan kompleks pentadbiran negeri dalam bandar yang sedang berkembang pesat bukanlah pilihan yang paling praktikal.29

Sebaliknya, kerajaan negeri memilih untuk membangunkan Shah Alam sebagai sebuah ibu negeri yang baharu di atas kawasan yang masih luas dan belum dibangunkan. Langkah ini membolehkan bangunan-bangunan penting seperti Bangunan Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah, Dewan Negeri Selangor dan Masjid Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah dirancang sebagai sebahagian daripada sebuah pusat pentadbiran yang menyeluruh. Pendekatan ini memberikan Shah Alam identiti yang berbeza daripada Petaling Jaya, walaupun kedua-duanya berkongsi asas sebagai bandar yang dirancang secara sistematik.30

Warisan Petaling Jaya

Petaling Jaya merupakan bandar baharu terancang pertama yang berjaya di Malaysia. Kejayaannya membuktikan bahawa sebuah bandar yang dibina melalui perancangan yang teliti mampu berkembang menjadi pusat kediaman, perdagangan dan ekonomi yang mapan. Pengalaman yang diperoleh daripada pembangunan Petaling Jaya kemudiannya menjadi rujukan penting dalam pembinaan bandar-bandar baharu seperti Shah Alam, Subang Jaya, Bangi dan Putrajaya.31

Hari ini, selepas lebih tujuh puluh tahun sejak pembinaannya bermula, Petaling Jaya bukan lagi sekadar sebuah bandar satelit kepada Kuala Lumpur. Bandar raya ini telah membentuk identitinya sendiri sebagai salah satu pusat metropolitan yang paling penting di Malaysia. Pada masa yang sama, sejarahnya terus mengingatkan bahawa kejayaan sesebuah bandar bukan sahaja bergantung kepada pertumbuhan ekonomi, tetapi juga kepada perancangan yang berpandangan jauh serta keupayaan menyesuaikan diri dengan keperluan masyarakat yang sentiasa berubah.31

Rujukan

  1. Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ)
  2. Pejabat Daerah dan Tanah Petaling
  3. Kerajaan Negeri Selangor
  4. PLANMalaysia
  5. Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM)
  6. Rapid KL
  7. KTM Berhad
  8. Universiti Malaya
  9. MAHSA University
  10. Assunta Hospital

Butir Laman

Laman ini karya 19 Julai 2026. [an error occurred while processing this directive]

 Latest Pages & Updates

Buy Me A Coffee

If you enjoy the information I provide and want to support the work I do, please buy me a coffee! I appreciate it immensely, thank you so much!
Support me here  Backtrack | HOME | Latest Updates | Kembali ke laman Selangor